Kredyty w programie “Rodzina na swoim” dla singli

Rządowy program preferencyjnych kredytów mieszkaniowych popularyzowany pod hasłem “Rodzina na swoim”, działa na podstawie ustawy z dnia 8. września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. Nr 183, poz. 1354 z późn. zm.).

Program przewiduje stosowanie finansowego wsparcia w postaci dopłat ze środków budżetu państwa do oprocentowania kredytów mieszkaniowych zaciąganych przez osoby fizyczne w PLN m.in. na nabycie własnego mieszkania, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zakup lub budowę domu jednorodzinnego.

Najnowszy projekt rządowej nowelizacji ustawy przygotowanej przez Ministerstwo Infrastruktury przewiduje objęcie programem również singli. Po czterech latach oczekiwań, w końcu doczekaliśmy się równego traktowania. Niestety, nie wszystko jest tak kolorowe, jakby się mogło wydawać, bowiem dopłata należy się tylko do 30 m2 mieszkania… Ale dobre i to.

Oto fragment projektu nowelizacji ustawy wraz z komentarzem:

“Istotnym aspektem wprowadzenia zaproponowanych zmian jest również ściślejsze powiązanie celu realizowanego przez program „Rodzina na Swoim”, jakim jest zwiększenie dostępności kredytów mieszkaniowych i zwiększenie stopnia zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych młodych rodzin, z celami polityki społecznej państwa, w tym z celami związanymi ze zwiększeniem przyrostu naturalnego. Zaproponowane zmiany dotyczące poszerzenie obecnego zakresu oddziaływania programu o nową grupę adresatów wsparcia, tj. jednoosobowe gospodarstwa domowe, jak też wprowadzenie ograniczenia wieku osób uprawnionych do finansowego wsparcia mają posłużyć określeniu grupy beneficjentów finansowego wsparcia, które ze względu na swoją charakterystykę znajdują się w grupie osób, dla której prawdopodobieństwo podjęcia decyzji o założeniu rodziny, jak i podjęcia decyzji o posiadaniu dzieci jest największe. Ponadto zmiany dotyczące objęcia uprawnieniem do finansowego wsparcia także osób samotnych odpowiadają postulatom formułowanym już w początkowym okresie wprowadzania programu (objęcie wsparciem również młodych osób powstrzymujących się z podjęciem decyzji o założeniu rodziny, uzależnianej często właśnie od posiadania pierwszego, własnego mieszkania).

Oto dwa punkty w nowelizacji, które dotyczą singli:

• poszerzenie katalogu osób uprawnionych do skorzystania z kredytu preferencyjnego i dopłat do jego oprocentowania o jednoosobowe gospodarstwa domowe, z zastrzeżeniem wykorzystania tego kredytu na zakup/budowę pierwszego własnego mieszkania o maksymalnej powierzchni na poziomie 50 m2 oraz określenia dla tej grupy limitu powierzchniowego kalkulacji dopłat na poziomie 30 m2.

• określenie maksymalnego wieku docelowego kredytobiorcy (tj. każdego z małżonków, osoby samotnie wychowującej i jednoosobowego gospodarstwa domowego) na poziomie 35 lat,

Zaproponowane poszerzenie kręgu beneficjentów programu „Rodzina na Swoim” o osoby samotne wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym. Stanowi także element działań na rzecz zachęcenia i wsparcia samotnych młodych ludzi stojących u progu dorosłego i samodzielnego życia w podejmowaniu decyzji o zakładaniu rodziny i posiadaniu dzieci.

Wielu z nich powstrzymuje się z decyzją o założeniu rodziny i uzależnia ją od zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych – sposobem na ich zrealizowanie byłoby skorzystanie z preferencyjnego kredytu mieszkaniowego przy okresowym wsparciu finansowym z budżetu państwa. Poszerzenie katalogu osób uprawnionych do finansowego wsparcia o jednoosobowe gospodarstwa domowe zostało jednak uzależnione od spełnienia dodatkowego warunku tzw. „pierwszego mieszkania”. Oznacza to, że zgodnie z projektem przedłożonej nowelizacji osoby takie do dnia zawarcia umowy kredytu preferencyjnego nie mogłyby być „właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego oraz nie mogłoby przysługiwać im spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego przedmiotem był lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny”. Celem wprowadzenia takiego dodatkowego ograniczenia (dotychczasowi beneficjenci wsparcia nie mogą posiadać innej nieruchomości w dniu podpisania umowy kredytu preferencyjnego) będzie objęcie finansowym wsparciem ludzi młodych, rozpoczynających start w dorosłe życie i nie posiadających majątku w postaci własnego mieszkania. Aktualne ograniczenie programu do rodzin (małżonków, osoby samotnie wychowującej dziecko) z założenia ustawodawcy przesądzać miało o prorodzinnym charakterze instrumentu wsparcia1. W efekcie możliwości korzystania z kredytu preferencyjnego pozbawione zostały osoby zamierzające dopiero założyć rodzinę, które powstrzymują się od podjęcia takiej decyzji do czasu ustabilizowania swojej sytuacji mieszkaniowej.

Włączenie do programu nowej grupy potencjalnych beneficjentów finansowego wsparcia, tj. jednoosobowych gospodarstw domowych jest także związane z określeniem limitów powierzchniowych na poziomie odpowiednio niższy od tych, jakie dotyczą dotychczasowych kredytobiorców (małżeństwa i osoby samotnie wychowujące dzieci). Parametr maksymalnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, uprawniającej do ubiegania się o kredyt preferencyjny został określony w przypadku nowych kredytobiorców na poziomie 50 m² – MI uznało, iż limit powierzchniowy dla osób samotnych powinien być ustalony na poziomie niższym aniżeli 75 m²; zważywszy, że według danych zawartych w „Małym Roczniku Statystycznym Polski 2009” przeciętna powierzchnia użytkowa oddawanych do użytkowania/ mieszkań przeznaczonych na sprzedaż wynosiła w 2008 r. 67,8 m²; projektodawca uznał, iż parametr powierzchniowy na poziomie 50 m² będzie wielkością wystarczającą dla 1 osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe; w przypadku dotychczasowych kredytobiorców limity powierzchni pozostały na niezmienionym poziomie.

Obniżeniu podlega także podstawa naliczania dopłaty w przypadku kredytu preferencyjnego zaciągniętego przez jednoosobowe gospodarstwo domowe – podstawę tę stanowi część salda kredytu skalkulowana w oparciu o wskaźnik wyznaczony przez stosunek powierzchni 30 m2 do wielkości maksymalnej powierzchni lokalu mieszkalnego nabywanego przez jednoosobowe gospodarstwo domowe (50 m2). Wyznaczenie wielkości powierzchni kalkulacyjnej na poziomie nie niższym aniżeli 30 m2 ma zapobiec tendencji tworzenia zasobów mieszkaniowych w tzw. „substandardzie” w wyniku realizowania inwestycji pod kątem spełnienia ustawowego kryterium powierzchni użytkowej decydującej o wysokości stosowanych dopłat. Wielkość zaproponowana w projekcie wydaje się stanowić optimum, którego nie powinno się obniżać (zgodnie z danymi zawartymi w „Małym Roczniku Statystycznym Polski 2009” przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania w istniejących zasobach zamieszkiwanego przeciętnie przez 3 osoby wyniosła w 2008 r. ogółem 70,2 m2, tak więc powierzchnia użytkowa przypadająca na 1 osobę wyniosła ok. 24 m2 – wielkości te były wyższe w stosunku do danych za rok 2007).”

Tyle Ministerstwo Finansów. Teraz pozostaje osobom zainteresowanym uzyskaniem kredytu z dopłatą czekać na uchwalenie nowelizacji. Nowelizacja zacznie obowiązywać od dnia 1. stycznia 2011 r. Program będzie realizowany do 31. grudnia 2012 roku.

Pełen tekst nowelizacji ustawy.